Dava şartı arabuluculuk nedir?
Hangi uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir, süreç nasıl işler ve ilk toplantıya katılmamanın sonucu nedir?

Dava şartı arabuluculuk, belirli uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olması anlamına gelir. Bu adım atlanırsa dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
Hangi uyuşmazlıkları kapsar?
- İşçi ve işveren alacakları, tazminatlar ve işe iade talepleri (7036 sayılı Kanun m. 3)
- Konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları (TTK m. 5/A)
- Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklar; tüketici hakem heyetinin görev alanı gibi istisnalar dışında (6502 sayılı Kanun m. 73/A)
- Kira ilişkileri, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları (6325 sayılı Kanun m. 18/B)
Süreç adım adım
- Yetkili arabuluculuk bürosuna başvurulur; arabulucu, liste üzerinden büro tarafından belirlenir ya da taraflar listedeki bir isimde anlaşabilir.
- Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder.
- Görüşmeler gizlilik içinde yürütülür.
- Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi, sağlanamazsa son tutanak düzenlenir.
Ne kadar sürer?
6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesine göre arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda TTK m. 5/A altı hafta ve iki haftalık uzatma öngörür.
Katılmamanın sonucu
Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olur ve lehine, tarifedeki vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (m. 18/A, 7531 sayılı Kanun ile değişik).
Ücreti kim öder?
Görüşme yapılamaması ya da iki saatten kısa süren görüşmelerin anlaşmasız bitmesi hâlinde iki saatlik ücret tarifeye göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; iki saati aşan kısmı taraflar aksi kararlaştırılmadıkça eşit öder. Taraflar anlaşırsa ücret de aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak ödenir.

