İşe iade ve kıdem tazminatı

İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen bir işçi için iki soru öne çıkar: Fesih geçerli mi, hangi alacaklar doğdu? İlk sorunun yanıtı iş güvencesiyle, ikincisi ise kıdem ve ihbar gibi alacaklarla ilgilidir.

İş güvencesinin şartları

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması
• En az altı aylık kıdem (yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz)
• Belirsiz süreli iş sözleşmesi
• İşletmenin bütününü yöneten işveren vekili konumunda olmamak

Bu şartlar varsa işveren, fesih için geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır (4857 sayılı Kanun m. 18).

Süreler çok kısa

1. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur.
2. Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
3. Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir (4857 sayılı Kanun m. 20).

Dava kazanılırsa

İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmalıdır. İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Ayrıca işçiye, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir (4857 sayılı Kanun m. 21).

Kıdem tazminatı

En az bir yıl çalışmış işçinin sözleşmesi kanunda sayılan hâllerde sona ererse, her tam yıl için otuz günlük ücret tutarında kıdem tazminatı doğar; artan süreler de aynı oranda hesaba katılır. Hesapta giydirilmiş son ücret esas alınır ve yıllık tutar, dönemsel olarak açıklanan tavanı aşamaz. Güncel tavan için resmî duyurular kontrol edilmelidir.

Kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır (4857 sayılı Kanun Ek m. 3). Talebin kural olarak önce arabulucuya götürülmesi gerekir (7036 sayılı Kanun m. 3).